ทำความรู้จักกับสายดิน

จะมีคำเรียกอยู่ 2 อย่างที่อาจจะดูเหมือนกัน แต่จริง ๆ แล้วไม่เหมือนกันคือ

1. กราวด์ อันนี้จะเป็นเทคโนโลยีรวม ๆ ทั้งหมดซึ่งเกี่ยวกับทั้งระบบคลื่นวิทยุ สัญญาณ ไฟฟ้า เราจะเรียกกันว่ากราวด์ ถ้าพูดกราวด์กับกลุ่มที่ทำงานเกี่ยวกับระบบสื่อสารเขาอาจจะเข้าใจคนละแบบกับที่แอดกำลังจะสื่อ
2. สายดิน อันนี้คือสิ่งที่แอดจะพูดถึงครับ สายดิน (Earthing System) คือการให้ส่วนหนึ่งของระบบไฟฟ้าเชื่อมต่อกับพื้นโลก เพื่อประโยชน์ที่แตกต่างกันไป

เนื่องจากไฟฟ้าสามารถวิ่งหรือกระโดดจากจุดหนึ่ง ไปอีกจุดหนึ่งได้ สายไฟฟ้าจึงต้องมีสิ่งห่อหุ้มกันการ ลัดวงจร ที่เราเรียกสิ่งนั้นว่า ฉนวนครับ ซึ่งฉนวนเองก็สามารถเสื่อมลงได้ วิธีป้องกันชีวิตเมื่อเกิดไฟรั่วได้ดีอีกชั้นหนึ่งคือการติดตั้งระบบสายดินครับ

ข้อดีของระบบสายดิน

1. เมื่อมีกระแสไฟรั่วมาจากอุปกรณ์ไฟฟ้า ซึ่งอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ หรือสายไฟ สามารถเสื่อมและไฟรั่วได้ทั้งจากความผิดพลาดจากอุปกรณ์เอง หรือจากการเสื่อมตามอายุการใช้งาน แทนที่ไฟจะรั่วและดูดคน ซึ่งอาจจะรั่วให้เราจั๊กจี๋เล่น ๆ เหมือนกรณีเคสคอมพิวเตอร์ หรืออาจจะดูดจนสะดุ้ง หรือดูดจนเราตายไปเลย ตรงนี้ถ้าติดตั้งระบบสายดินแล้ว ถึงแม้เราจะถอดรองเท้าในบ้านก็ตาม ไฟก็จะไม่ดูดไม่ช็อตเรา

2. ไฟที่รั่วมาอาจทำให้เกิดสนามแม่เหล็กหรือคลื่นรบกวนทางไฟฟ้า ทำให้ภาพที่ออกจากทีวีมีคลื่นรบกวนไม่สมูธ หรือเครื่องเสียงอาจจะเกิดเสียงจี่จากคลื่นรบกวน การติดตั้งสายดินก็จะช่วยในกรณีนี้ได้เช่นกัน เพราะรั่วมาก็มีที่ลงนั่นคือสายดิน ทำให้ไม่เกิดคลื่นรบกวน

3. ทำให้ระบบ Surge Protection สมบูรณ์แบบ เนื่องจาก Surge เมื่อกระแสเข้ามาสูง ๆ เป็นไปไม่ได้ที่อุปกรณ์อย่างตัวต้านทานจะรับกระแสไหว ถ้า MOV ไม่ระเบิดก็อาจทำให้ไฟกระชากเข้าอุปกรณ์ได้ การมีระบบสายดินจะทำให้ไฟที่กระชากเข้ามาลงไปสู่ศักย์ที่ต่ำกว่า นั่นคือสายดิน และจะทำให้ระบบกันไฟกระชากนั้นสมบูรณ์

4. ช่วยถนอมอายุการใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้า เนื่องจากถ้าไฟรั่วและไม่มีสายดินเพื่อถ่ายเทศักย์ลงดิน เครื่องใช้ไฟฟ้านั้น ๆ จะรับแรงกดดัน(Stress) ของกระแสไฟฟ้าที่รั่วมา แม้เพียงเล็กน้อย แต่ก็อาจจะทำให้อายุการใช้งานของเครื่องใช้ไฟฟ้านั้นเสื่อมลงเร็วกว่าปกติได้

5. ช่วยให้ RCD Breaker หรือเบรกเกอร์กันไฟดูด ทำงานได้อย่างสมบูรณ์ โดยไม่ต้องรอให้รั่วลงดูดคน เพราะถ้ามีสายดิน ไฟที่รั่วลงดินทำให้ RCD Breaker สามารถตรวจจับได้ และเบรกเกอร์จะตัด จนกว่าเราจะรู้จุดและแก้ไข ไม่เช่นนั้น ถ้าเราไม่ติดสายดิน จะต้องรอให้รั่วลงสู่ศักย์ที่ต่ำกว่า ซึ่งอาจจะดูดคนได้ ถึงแม้อาจจะไม่ถึงตาย แต่ก็มีความเสี่ยง

รู้ถึงข้อดีแล้ว ก็รีบไปติดตั้งสายดินกันเถอะครับ

สายดิน คืออะไร ประโยชน์คืออะไร ?