สวัสดีครับ วันนี้ปลั๊กไทยก็จะมานำเสนอศัพท์คำว่า Poka-Yoke กันนะครับ สำหรับคำนี้ รากศัพท์มาจากภาษาญี่ปุ่น เกี่ยวกับการเล่นโกะครับ หมายความว่า มีการเดินหมากพลาดโดยที่เราคิดไม่ถึง เราจะต้อง Yokeru ซึ่งแปลว่าเราต้องหลีกเลี่ยงครับ

สำหรับคำศัพท์นี้ เรามาใช้กับสิ่งรอบตัวได้หมดเลย โดยเฉพาะเรื่องระบบความปลอดภัยต่าง ๆ โดยในระบบโรงงาน ส่วนใหญ่เราจะต้องใช้แรงงานคน ซึ่งสามารถมีข้อผิดพลาดได้เยอะ โดยเฉพาะรายบุคคล จึงทำระบบที่กันความผิดพลาดต่อคนใช้งาน โดยตัวอย่างคร่าว ๆ อาทิเช่น

สายไฟทำไมต้องมีสี นั่นเพราะว่า ถ้าไม่มีสี เราก็ไม่รู้ใช่ไหมหล่ะครับว่า เส้นไหนคือเส้นไหน หมายความว่าอะไร

ที่ซิมการ์ดต้องออกแบบให้มีร่องบาก เพื่อกันความผิดพลาดในการใส่ผิดด้านหรือใส่ไม่ถูกต้อง

สายแลนที่สามารถใส่ได้เพียงด้านเดียว แถวยังมีตัวคลิ๊กที่จะต้องมีเสียงคลิ๊กหมายความว่าเข้าเรียบร้อยแล้ว

ปลั๊กไฟแบบ 3 ขา ที่ต้องบังคับให้เราใส่ให้ถูกต้อง

เปรียบเทียบหัวปลั๊ก VGA ที่มี Poka-Yoke กับไม่มี

หัวปลั๊กไฟแบบป้องกันการเสียบผิดพลาด

นี่แหละครับ โพกะโยเก ที่อยู่ใกล้ตัวที่เราต้องเจอทุกวัน ใครที่คิดว่า ดีไซน์มาไม่มีเหตุผลเลย ลองคิดดูใหม่ครับ เพราะ Poka-Yoke อยู่ใกล้ตัวคุณแน่นอน

#ป้องกันความผิดพลาดจากการเสียบปลั๊กไฟ-ปลั๊กพ่วง

Poka-Yoke (โพกะโยเก) "เครื่องมือป้องกันคนโง่" (Fools Proof)